[madzik]

Karbamazepina jest lekiem o budowie trójpierścieniowej i złożonych mechanizmach działania. Znajduje coraz szersze zastosowanie w różnych działach medycyny, oprócz padaczki jest coraz częściej stosowana w różnorodnych zaburzeniach psychicznych i innych stanach chorobowych. W profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej i psychozy schizoafektywnej jest lekiem alternatywnym w stosunku do węglanu litu, mianowicie jest przydatna u osób, u których węglan litu okazał się nieskuteczny lub są przeciwwskazania do jego podawania. Bywa również stosowana łącznie z węglanem litu u chorych, u których rezultaty litoterapii są niepełne. Zakres stosowanych dawek w profilaktyce zaburzeń afektywnych dwubiegunowych wynosi 600 , 800 mg na dobę.

Stosowanie karbamazepiny powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską z uwzględnieniem przeciwwskazań i potencjalnych licznych interakcji z innymi lekami. Omawiany lek wywołuje sporą liczbę objawów ubocznych, które u większości leczonych na ogół nie są przeszkodą w prowadzeniu leczenia, zdarzają się jednak również poważne powikłania. Zatrucia karbamazepiną mogą stanowić zagrożenie dla życia.

Przed rozpoczęciem stosowania leku należy wykonać następujące badania laboratoryjne i inne dodatkowe: morfologię krwi, oznaczyć we krwi - płytki krwi, bilirubinę, aminotransferazy, fosfatazę alkaliczną, GGTP, cholesterol, mocznik, kreatyninę, elektrolity, wykonać badania ogólne moczu, badania EKG.

Do najważniejszych zasad bezpiecznego stosowania karbamazepiny należą następujące:

leczenie zaczynać od małych dawek i stopniowo je zwiększać; jeżeli pojawią się objawy uboczne - dawkę zmniejszyć
po 2-3 tygodniach leczenia może zachodzić potrzeba korekty dawki (zwiększenie) w związku z indukcją enzymów wątrobowych
kontrolować systematycznie układ białokrwinkowy i czynność wątroby
w przypadku pojawienia się nasilonych zmian skórnych przerwać leczenie
unikać łączenia karbamazepiny z lekami wchodzącymi w niekorzystne interakcje
lek należy odstawiać stopniowo, nagłe przerwanie długotrwałej kuracji może wywołać drgawki
Przeciwwskazania. Karbamazepiny nie należy stosować w następujących sytuacjach i stanach chorobowych: w przypadkach nadwrażliwości na lek, leukopenii, granulocytopenii (również przebytej), uszkodzeniu wątroby, uszkodzeniu nerek, ciąży.

Objawy uboczne: zawroty głowy, poczucie oszołomienia, zmęczenia, senność, nadmierna sedacja, nudności, drżenie mięśniowe, bóle głowy, zmiany skórne (acne, wyprysk), wypadanie włosów, zaburzenia widzenia (nieostre widzenie, diplopia), ataksja, bradykardia, osłabienie potencji płciowej, parestezje.

Powikłania. Najczęstsze są zmiany hematologiczne (leukopenia, granulocytopenia, trombocytopenia), uszkodzenie wątroby (opisy kazuistyczne martwicy wątroby), zmiany skórne typu lupus erythematosus, martwica skóry, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zaburzenia narządu krążenia. Do bardzo rzadko obserwowanych powikłań (opisy kazuistyczne) należą: zaburzenia wydzielania hormonu antydiuretycznego, zatrucie wodne z hiponatremią, hipocholesterolemia, albuminuria, azotemia, ostra przerywana porfiria, złośliwy zespół neuroleptyczny (przy łącznym stosowaniu z neuroleptykami).

Interakcje: Karbamazepina wchodzi w interakcje z licznymi lekami.